Hai oito meses, antes da crise sanitaria e do confinamento, eran poucos os sectores nos que o teletraballo era una opci\u00f3n laboral, pero a irrupci\u00f3n desta modalidade chegou para quedarse, tanto \u00e9 as\u00ed que o Goberno aprobou este outono unha nova lei que regula o seu desenvolvemento. Esta nova contorna laboral implica retos e oportunidades pero tam\u00e9n riscos tecnol\u00f3xicos, e neles centrouse a segunda edici\u00f3n do foro CyberSec@GAL, organizado pola C\u00e1tedra R en Ciberseguridade, da que forman parte as universidades de Vigo e A Coru\u00f1a xunto con R. O obxectivo do evento \u00e9 converterse en referente da ciberseguridade na comunidade galega, desta volta no eido espec\u00edfico do teletraballo.<\/p>\n
CyberSec@GAL clausurouse este xoves tras toda unha semana de conferencias, xornadas t\u00e9cnicas, obradoiros e un ciber-reto, un amplo programa virtual especialmente dirixido \u00e1s empresas e centrado na ciberseguridade no teletraballo. Na xornada final participaron expertos de dentro e f\u00f3ra de Galicia, ato tempo que de xeito paralelo se desenvolv\u00eda o I Foro de Ciberseguridad de Galicia, organizado polo ISMS Forum galego e dirixido a un p\u00fablico m\u00e1is especializado. O foro completouse coa entrega dos premios \u00e1s mellores teses de doutoramento, traballos fin de mestrado e fin de grao no eido da ciberseguridade para estudantes das universidades de Vigo e A Coru\u00f1a. Dous dos galard\u00f3n foron para estudantes da UVigo: o premio \u00e1 mellor tese para Alberto Pedrouzo, do programa de doutoramento en Tecnolox\u00edas da Informaci\u00f3n e das Comunicaci\u00f3ns e o premio ao mellor traballo fin de mestrado para David \u00c1lvarez, estudante do M\u00e1ster Interuniversitario en Ciberseguridade UVigo-UDC.<\/p>\n
O director corporativo de Empresas de R e do Grupo Euskaltel, Isidro Fern\u00e1ndez de la Calle, xunto a Mar Pereira, directora da Amtega; Fernando Su\u00e1rez, presidente do CPEIG, e m\u00e1is o voceiro do ISMS Forum, Roberto Baratta foron os encargados de inaugurar a xornada destes xoves. O responsable de R lembrou que o obxectivo da C\u00e1tedra de Ciberseguridade, que impulsan UVigo e UDC, ten como obxectivo \u201cpotenciar o talento e a capacidade dixital de Galicia no eido da ciberseguridade, esencial para configurar o escenario tecnol\u00f3xico que nos plantexamos para un futuro inmediato\u201d. Neste sentido, puxo o acento na importancia que en poucos meses acadou o teletraballo como modalidade laboral da man das novas tecnolox\u00edas. O das telecomunicaci\u00f3ns, engadiu o directivo de R, \u201c\u00e9 un eido fundamental na nosa sociedade dende hai anos e na conxuntura actual da pandemia revelouse como sector esencial con m\u00e1is rapidez e intensidade que nunca. Falamos dun alicerce imprescindible para superar o foxo que est\u00e1 a supo\u00f1er para todos e todas n\u00f3s a crise sanitaria provocada pola covid-19, que ten trastocado de s\u00fapeto as nosas vidas\u201d.<\/p>\n
A directora de Amtega, Mar Pereira, salientou que \u201ca ciberseguridade \u00e9 un elemento clave neste proceso de transformaci\u00f3n dixital que estamos a vivir e un dos vectores sobre os que estamos a elaborar a Estratexia Dixital de Galicia da d\u00e9cada 2030. Estratexia que, ante a crise do coronavirus, adquire unha importancia renovada, pois as tecnolox\u00edas dixitais conv\u00e9rtense nun facilitador positivo para responder \u00e1s novas regras de xogo\u201d. Neste escenario, lembrou que se acaba de po\u00f1er en marcha o Nodo de Ciberseguridade de Galicia, instrumento de cooperaci\u00f3n ao que se suman a Fegamp, as catro deputaci\u00f3ns e dous ministerios, e aberto \u00e1 adhesi\u00f3n doutros axentes p\u00fablicos e privados para impulsar a concienciaci\u00f3n e a formaci\u00f3n de cidad\u00e1ns e empresas, d\u00e1ndolles resposta a retos complexos e promovendo a xeraci\u00f3n de talento neste eido que aglutina as capacidades existentes\u201d.<\/p>\n
Non obstante, o director de CPEIG, Fernando Su\u00e1rez, lembrou que, malia a progresiva dixitalizaci\u00f3n da nosa contorna \u201cnon existe conciencia dabondo sobre a importancia de protexer os datos que manexamos para levar a cabo estratexias de ciberseguridade que nos axuden a ter unha vida online m\u00e1is protexida\u201d. E \u00e9 que alg\u00fans estudos soste\u00f1en que o cibercrime move actualmente m\u00e1is cartos que o tr\u00e1ficos de drogas, cifras superiores ao PIB dalg\u00fans pa\u00edses, arredor de 1,8 bill\u00f3ns de d\u00f3lares ao ano. Neste sentido, Su\u00e1rez apuntou a importancia das iniciativas p\u00fablicas que se est\u00e1n a desenvolver no eido da ciberseguridade e que po\u00f1en de manifesto que Espa\u00f1a est\u00e1 en cami\u00f1o de consolidar a s\u00faa posici\u00f3n \u201ccomo un dos polos europeos empresariais que ten entre os seus obxectivos crear proximamente 20.000 novos especialistas en ciberseguridade, intelixencia artificial e datos\u201d.<\/p>\n
Completou o acto a intervenci\u00f3n de Roberto Baratta, representante do ISMS Forum en Galicia, que puntualizou que \u201cm\u00e1is que nunca, no medio dunha situaci\u00f3n de crise e pandemia, con altos niveis de incerteza, onde predomina a aceleraci\u00f3n dixital e o teletraballo masivo, e onde as relaci\u00f3ns son cada vez m\u00e1is e m\u00e1is dixitais, a ciberseguridade volve aparecer na parte m\u00e1is alta dos riscos do \u00e1mbito persoal, profesional, laboral, administrativo, empresarial, etc.<\/p>\n
O vicerreitor de Ordenaci\u00f3n Acad\u00e9mica e Profesorado da UVigo, Manuel Ramos, participou no peche desta segunda edici\u00f3n do foro CyberSec@GAL.\u00a0Na s\u00faa intervenci\u00f3n fixo referencia a un dos temas recorrentes ao longo da xornada, a falta de profesionais no eido da ciberseguridade e outros perf\u00eds relacionados coas novas tecnolox\u00edas, \u201cque ser\u00e1n eixos do desenvolvemento futuro\u201d do pa\u00eds. A este respecto, explicou que a Xunta de Galicia e as universidades elaboraron un informe sobre os 30 perf\u00eds profesionais de futuro en Galicia, \u201cun \u00a0documento que tomaremos como base nos pr\u00f3ximos meses para elaborar o futuro mapa de titulaci\u00f3ns e no que est\u00e1 presente a ciberseguridade\u201d. Con todo, e a pesar da demanda de certos perf\u00eds tecnol\u00f3xicos, o veicerreitor laiouse de que das seis titulaci\u00f3ns da UVigo que non cubriron todas as s\u00faas prazas neste curso, \u201ccinco son enxe\u00f1ar\u00edas, algo impensable hai uns poucos anos. Entendemos que son ciclos, pero esperamos que eventos coma este faga que estes eidos sexan atractivos para a xente nova\u201d. Tam\u00e9n recalcou Ramos a importancia de acabar coa fenda de x\u00e9nero que existe no eido das enxe\u00f1ar\u00edas, en concreto nas TIC, e puxo en valor o papel que desenvolven mulleres como a profesora da UVigo Ana Fern\u00e1ndez Vila, \u00e1 fronte da c\u00e1tedra ou Mar Pereira, de Amtega, para reverter esta situaci\u00f3n.<\/p>\n
O programa da xornada correu da man de expertos nacionais e internacionais que comentaron aspectos diversos no terreo da ciberseguridade nestes tempos de teletraballo. O primeiro convidado Olaf M. Maennel, profesor da Universidade Tallinn de Tecnolox\u00eda de Estonia, pensa que \u201cmoitas persoas lembrar\u00e1n 2020 como o ano no que co\u00f1eceron m\u00e1is a educaci\u00f3n online, o teletraballo e os riscos da ciberseguridade. Pero en realidade, de todos os temas que apareceron nas noticias recentemente, s\u00f3 o virus \u00e9 novo; o resto deles xa se debateron anteriormente. Hai anos xa que se prognosticou a substituci\u00f3n da educaci\u00f3n superior polos MOOC (cursos online masivos e abertos), as oficinas no fogar son obxecto de deduci\u00f3ns fiscais en moitos pa\u00edses dende hai moitos anos, os ataques cibern\u00e9ticos van en aumento dende hai un tempo. A\u00ednda as\u00ed, esta `nova normalidade\u2019 est\u00e1 a debaterse na nosa sociedade como algo que nos cambiou irreversiblemente a todos e todas. O que realmente c\u00f3mpre arestora \u00e9 reflexionar sobre cales son as nosas oportunidades e retos nesta contorna\u201d.<\/p>\n
A xornada completouse cunha mesa redonda sobre os riscos do teletraballo, na que participaron representantes da UCD, Amtega e varias empresas e o relatorio da profesora viguesa Carmela Troncoso, especialista en privacidade na Escola Polit\u00e9cnica Federal de Lausana, reco\u00f1ecida por dirixir o equipo europeo que traballa no protocolo da aplicaci\u00f3n de rastrexo de contaxios da covid-19 coa meta primeira de non comprometer a privacidade da cidadan\u00eda.<\/p>\n